Ruzie maken, elkaar niet begrijpen, zich kwaad maken, gespannen raken: het zijn zeer gewone situaties wanneer je in dichte nabijheid woont met iemand. Dat gebeurt vaak in de schoot van de familie, waar men veel ruimtes deelt, maar waar de karakters en de gewoonten verschillen. Ieder moet samenleven met verschillende personen.
Het is gemakkelijk zich te vergissen. Iedere relatie is op een of andere manier getekend door onze onvolmaaktheden. Wanneer dat gebeurt, hoe kan men dan vrede vinden, de sereniteit weer vinden en komen tot een echte verzoening? Ziehier zeven praktische raadgevingen om de sfeer in huis te verbeteren. Het sleutelwoord is nederigheid.
1. Zich in vraag stellen
Niemand heeft altijd volledig gelijk. Dat ontkennen is in hoogmoed en gebrek aan eerlijkheid vervallen.
Vertrekken we van een eenvoudige waarheid: we maken allen fouten, ook in het familieleven. We hebben allemaal vergeving nodig.
Vanwaar komt de barmhartigheid jegens de ander? Zoals een welbekend Romeins prediker, Fabio Rosini, ons herinnert, komt ze uit het besef dat ik zelf ook barmhartigheid nodig heb.
Door onze eigen beperkingen te erkennen, kunnen we die van anderen beter begrijpen.
Zichzelf in vraag stellen betekent niet zich geringschattend over zichzelf uit te laten of zichzelf voortdurend te beschuldigen, maar de nederigheid te hebben om zichzelf af te vragen: “Wat heb ik verkeerd gedaan? Hoe kan ik het beter doen?” Deze houding opent de weg naar verzoening.
2. De relatie primeert over het feit gelijk te hebben
Als ik ervan overtuigd ben gelijk te hebben, is het natuurlijk te willen dat dit erkend wordt. Nochtans behoort de waarheid in familiale conflicten zelden volledig toe aan één enkele persoon. Ze is vaak complexer en conflicten ontstaan door uiteenlopende meningen.
Daarom is het essentieel om echt te leren dialogeren, om samen te zoeken waar de waarheid ligt en wat de beste oplossing is, eerder dan zijn eigen standpunt op te leggen. Dat is een teken van emotionele en relationele volwassenheid.
Een familie blijft verenigd wanneer iedere persoon de waarde van de ander erkent en wanneer de relatie niet op losse schroeven gezet wordt door een misverstand. Op een manier zou men kunnen zeggen: “Het misverstand is het obstakel. Laat ons samen een basis voor overeenstemming zoeken.”
Wanneer men het conflict zo bekijkt, is het doel niet langer om te winnen in een dispuut, maar om de relatie te redden.
3. Verontschuldigingen aanvaarden
Wanneer iemand de moed heeft zijn fout toe te geven, maakt hem vernederen door te weigeren hem te vergeven de pijn alleen maar groter. Verontschuldigingen aanvaarden is een teken van emotionele volwassenheid.
Een tijdje geleden vertelde een vrouw op sociale media hoe ze elke relatie met haar moeder verbroken had. Toen ze klein was, vergaf haar moeder haar niet en negeerde haar dagenlang telkens wanneer ze een fout beging. Het meisje verontschuldigde zich duizendmaal — door kleine woordjes te schrijven, door te wenen, door te wanhopen — maar de moeder bleef opgesloten in haar wrok, en bewees aldus een grote emotionele onvolwassenheid.
Dat liet bij haar een diepe wonde achter. Het meisje groeide op met het gevoel dat ze niet bemind werd tenzij ze geen fouten beging, alsof genegenheid een vorm van morele chantage was.
Indien wij als ouders gelijkaardige dynamieken herkennen bij onszelf, kan het zijn dat er een inwendige wonde is. Er is moed nodig om het aan te pakken en te proberen ze te genezen, eerder dan ze op de kinderen over te dragen, hen in onveiligheid te laten en met een zwak gedacht van zichzelf. Hulp vragen is altijd nuttig.
Vergiffenis is niet alleen een moreel gebaar: het is ook een vorm van wederzijdse genezing.
4. Zich verzoenen voor de kinderen
Onenigheid tussen echtgenoten is normaal. In feite is schijnvrede vaak erger dan een oprechte discussie. Confrontatie is noodzakelijk en kan constructief zijn.
Nochtans stijgt de toon soms en worden er harde woorden uitgesproken. Met zijn pastorale wijsheid nodigde paus Franciscus ouders uit om te proberen die conflicten voor hun kinderen zoveel mogelijk te beperken. Dat is niet altijd gemakkelijk.
Maar als je ruzie maakt waar ze bij zijn, is het belangrijk zich ook voor hen te verzoenen. Kinderen en tieners nemen veel meer waar dan lijkt. Door te zien dat hun ouders zich verontschuldigen en verzoenen, leren ze een kostbare les: relaties kunnen door moeilijke momenten gaan, maar conflicten kunnen bijgelegd worden. Zo leren kinderen dat ruzie niet het laatste woord krijgt.
5. Zich werkelijk inspannen om niet meer te kwetsen
Vergiffenis kan geen lege formule zijn die tot in het oneindige herhaald wordt. Wanneer men begrijpt dat een gedrag de ander diep kwetst, vraagt de volwassenheid om al het mogelijke te doen om dat te veranderen.
Dat vraagt inzet, waakzaamheid en vaak een echte inspanning. Wij zullen wel te verstaan niet perfect worden: we zullen opnieuw struikelen, we zullen onenigheid en conflicten hebben.
Maar aan zichzelf werken is noodzakelijk voor een goed gezinsleven.
Vergiffenis neemt de persoonlijke verantwoordelijkheid niet weg, ze versterkt ze daarentegen. Vergiffenis vragen is zich ook engageren om te groeien.
6. Het verlangen om innerlijk te groeien
Wanneer een koppel niet de gewoonte heeft een ernstig gewetensonderzoek te doen, is het makkelijk zich vast te bijten op de fouten van de ander in plaats van op de eigen fouten.
Wie zijn innerlijk leven verzorgt, leert zich van binnen te bekijken en zich te beteren, eerder dan te eisen dat de anderen zouden veranderen. Deze houding laat toe gemakkelijker zijn eigen fouten te erkennen, vergiffenis te vragen en die van de anderen te aanvaarden.
Dit vermindert onnodige conflicten en zorgt voor een serenere atmosfeer in het gezin.
7. Zijn toevlucht nemen tot bemiddeling en zich raad laten geven
Niemand komt er helemaal alleen uit, en dat geldt evenzeer voor de familie. Hulp vragen is geen teken van zwakte, maar van moed, vooral wanneer je beseft dat je gevangen zit in een situatie waar je geen controle over hebt.
Zich richten tot deskundige mensen — een meer ervaren echtpaar, een therapeut of vrienden waarin men werkelijk vertrouwen heeft — kan nuttig blijken, op voorwaarde dat het niet enkel is om te klagen of medelijden te zoeken.
Hulp van buiten uit heeft enkel zin wanneer men bereid is om zich in vraag te stellen en te veranderen. Een koppel dat hulp vraagt, maar dat op zijn posities blijft zitten en weigert te evolueren, riskeert de situatie te verergeren, met smartelijke gevolgen, vooral voor de kinderen.
Relaties herstellen zich niet vanzelf met de tijd. Zij vereisen een engagement; een opening naar evolutie en vertrouwen in diegenen die kunnen helpen. Zonder deze openheid wordt elke poging tot genezing ijdel.
Cecilia Galatolo heeft een diploma in communicatie, is schrijfster en medewerker van Punto Famiglia. Bron: https://www.familyandmedia.eu/es/perdonarse-en-familia-7-consejos-practicos. Deze tekst is vertaald uit het Frans door Jos en Helene Van Dyck.
